piątek, 31 sierpnia 2012

Wyjazd polsko-litewski odc. 3

Następne wypowiedzi o stosunkach polsko-litewskich dostępne są na naszym profilu w Radiu WNET.

Piąty, a zarazem ostatni, dzień w Czorsztynie upłynął naszej grupie na dalszych dyskusjach i poznawaniu okolicy. Po śniadaniu poszliśmy obejrzeć piękny, drewniany kościół w Grywałdzie (XV w.). Następnie, część grupy poszła z ojcem Markiem na górę Wdżar, gdzie zjeżdżali po torze saneczkowym i kąpali się w Jeziorze Czorsztyńskim. Pozostałe osoby chciały jeszcze wykorzystać piękną pogodę i wspięły się na jeden z wyższych szczytów w Gorcach – Lubań. Szlak był miejscami bardzo stromy, ale widok na Tatry i Pieniny rozciągający się ze szczytu w pełni wynagrodził trudy wspinaczki.




Po wieczornej mszy i pysznej obiadokolacji, wróciliśmy do naszego domu i chcieliśmy podzielić się naszymi odczuciami na temat sąsiadującego państwa (Polacy o Litwie a Litwini o Polsce). Niestety to, co usłyszeliśmy nie jest zbyt optymistyczne. Polacy nie wiedzą wiele na temat państwa, którego losy są bardzo powiązane z dziejami Rzeczypospolitej już od końca XIV wieku. Ich wiedza opiera się głównie na tym, co mogą usłyszeć na lekcjach historii (chociaż często i ona jest bardzo dziurawa) i w mediach (te wiadomości natomiast bywają niezbyt bliskie prawdy). 

Główne informacje, z którymi się spotykamy dotyczą problemów Polaków mieszkających na Litwie i często nasi sąsiedzi są postrzegani jako naród nacjonalistyczny. Litwini natomiast podzielili się refleksją, że rzeczywiście czują się wychowywani w duchu niechęci do Polski, mającej związek z historią obu państw i uważają, że choć mniejszości mają prawo do rozwijania swojej kultury, powinni jednak przestrzegać praw obowiązujących w swoim państwie takich jak konieczność zaliczenia matury z języka państwowego. Litwini boją się też, że jeśli pozwolą polskiej mniejszości na więcej, społeczność będzie miała dalsze żądania, zagrażające integracji państwa. 

Wspólnie zauważyliśmy, że nie ma żadnych dużych projektów ani wydarzeń, których celem jest zbliżenie naszych narodów i lepsze ich poznanie. Znane nam są tylko małe projekty, które docierają do niewielkiej grupy odbiorców albo są lokalne (takie, jak nasz). Wszyscy wyrazili nadzieję, że nasz wyjazd, dzięki środkom masowego przekazu i relacjom ustnym dotrze do większej liczby osób, bo nasze wspólne wrażenia i odczucia są zupełnie inne, niż stereotypy funkcjonujące w obu narodach. Mamy nadzieję, że w przyszłości Polska i Litwa zbliżą się do siebie i nie będą przekreślały swojej wspólnej historii (bogatej, pięknej i bardzo burzliwej).









Właśnie jesteśmy na trasie do Krakowa, czyli dawnej stolicy Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Będziemy zwiedzali miejsca związane z naszą wspólną historią – przede wszystkim serce monarchii – Wawel.


Projekt "Wspólne korzenie, różne kultury, wspólna przyszłość" dofinansowany jest ze środków Fundacji BZ WBK, programu "Bank ambitnej młodzieży".

czwartek, 30 sierpnia 2012

Wyjazd polsko-litewski odc. 2

Nagrane są już pierwsze wypowiedzi uczestników wyjazdu na naszym profilu w Radiu WNET!

Trzeci i czwarty dzień polsko-litewskiego projektu "Wspólne korzenie, różne kultury, wspólna przyszłość", upłynęły pod znakiem górskich wycieczek i ciekawych dyskusji.
Wczoraj (28.08) zwiedziliśmy dużą część Pienin - po śniadaniu wyruszyliśmy z Czorsztyna, wspięliśmy się na Trzy Korony, a następnie zeszliśmy do Sromowców Niżnych. Tam przekroczyliśmy słowacką granicę i wędrowaliśmy drogą z Czerwonego Klasztoru nad przełomem Dunajca aż do Szczawnicy.



W międzyczasie poznawaliśmy miejscowe zwyczaje i miejscową kuchnię. Spacer po górach był okazją do refleksji nad dawną historią państwa polsko-litewskiego. Zastanawialiśmy się nad przyczynami zawarcia Unii w XIV wieku, rozmawialiśmy na temat skutków i korzyści dla obu państw i historią Litwy na przełomie XIV i XV wieku. Kontrowersje wzbudziło nawet odtwarzanie przebiegu bitwy pod Grunwaldem i oceny możliwości wykorzystania tego zwycięstwa.


Dzisiaj (29.08) przeszliśmy z Czorsztyna do Niedzicy. Zwiedzanie wspaniale zachowanego niedzickiego zamku było okazją do wymiany myśli na temat dawnych ustrojów społecznych i organizacji w dawnych czasach.

Dzisiejszy dzień był też okazją do podzielenia się wiedzą o ruchach niepodległościowych w naszych krajach w II połowie wieku XIX. W Polsce bardzo silne było odwoływanie się do dawnej monarchii jagiellońskiej i demokracji szlacheckiej Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Z kolei na Litwie ruch niepodległościowy był przede wszystkim ruchem chłopskim, pod ogromnym wpływem Kościoła katolickiego. Odwoływanie się do dziedzictwa Wielkiego Księstwa Litewskiego było w zasadzie nieobecne. Ważniejsze było stworzenie małego państwa narodowego - narodu rozumianego jako wspólnota etniczna.

Wieczorem rozmawialiśmy o naszych marzeniach. Dzieliliśmy się wizjami przyszłości naszej części Europy i naszych krajów. Nikt nie chciał wrócić do czasów I Rzeczypospolitej, ale wszyscy podkreślali rolę regionalnej współpracy między Litwą i Polską, czy to w ramach Unii Europejskiej, czy to niezależnie od jej struktur. Podkreślaliśmy potrzebę wspólnych projektów infrastrukturalnych, które mogłyby ulepszyć współpracę gospodarczą i społeczną: projekty mostów energetycznych i wspólnej linii kolejowej (Rail Baltica). W naszych rozmowach pojawiał się też temat silnych przywódców społecznych i politycznych, którzy mogliby poprowadzić nasze kraje i zwiększyć ich rolę w Europie.


Projekt "Wspólne korzenie, różne kultury, wspólna przyszłość" dofinansowany jest ze środków Fundacji BZ WBK, programu "Bank ambitnej młodzieży".

wtorek, 28 sierpnia 2012

Wyjazd polsko-litewski, odc. 1

Wczoraj, w niedzielę 26 sierpnia, rozpoczął się wyjazd polsko-litewski, czyli projekt "Wspólne korzenie, różne kultury, wspólna przyszłość" z udziałem członków Drum Buna i korporacji akademickich Litewskiej Federacji "Ateitis". 
Po przyjeździe do Czorsztyna rozpoczęliśmy międzynarodową integrację - opowiadaliśmy o sobie, naszych organizacjach, poszliśmy zwiedzić wspólnie najbliższą okolicę.





Dzisiejszy dzień (27.08) zaczęliśmy od zwiedzania ruin czorsztyńskiego zamku i spaceru nad Jezioro Czorsztyńskie.
Wieczorem, po mszy odprawionej przez o. Marka Pieńkowskiego w miejscowym kościele, Milda Vitkute z Federacji Ateitis przedstawiła poglądy litewskich filozofów na pojęcia: patriotyzm, nacjonalizm i kosmopolityzm. Położyła nacisk na różnice między nimi. Głównym aspektem, który różni patriotyzm i nacjonalizm jest relacja pojedynczego człowieka do narodu. 
W przypadku ideologii nacjonalistycznej jednostka musi całkowicie podporządkować się zbiorowości i nie może zmieniać ogółu, ponieważ to naród całkowicie definiuje miejsce i zadania pojedynczego człowieka. Patriotyzm z kolei jest postawą twórczą. To troska o naród i państwo polegająca także na ich reformowaniu i ulepszaniu. W tym sensie patrioci tworzą swoją ojczyznę. 
Podczas późniejszej debaty podkreślaliśmy wagę lojalności wobec ojczyzny i działania na rzecz dobra wspólnego. Zastanawialiśmy się również, jakie elementy tworzą tożsamość narodową - język, wspólne wartości czy wspólne państwo. Postawiliśmy też pytanie, czy patriotyzmu można się nauczyć.
O. Marek Pieńkowski podkreślał rolę wartości w tych trzech postawach. Patrioci wyznają wartości swojego narodu, respektują również wartości innych, a także ogólnoludzkie. Natomiast nacjonaliści ignorują wartości innych. Kosmopolityzm z kolei to postawa głosząca, że jedynymi są wartości ludzkie - o ile w ogóle jakieś istnieją.



Powoli zbliżamy się do dyskusji o sprawach ściśle polsko-litewskich. Podczas nieoficjalnych rozmów poruszamy tematy mniejszości narodowych, dziedzictwa Rzeczypospolitej Obojga Narodów, późniejszej historii Litwy i Polski oraz współczesnych wyzwań. 
Wieczorami oglądamy polskie i litewskie filmy. W czasie wyjazdu odmawiamy też wspólne modlitwy brewiarzowe i uczymy się śpiewów gregoriańskich.


Projekt "Wspólne korzenie, różne kultury, wspólna przyszłość" dofinansowany jest ze środków Fundacji BZ WBK, programu "Bank ambitnej młodzieży".